Paul Lightfoot: " Όταν από το κοινό ακουστεί το wow! τότε αρχίζεις να χτίζεις μια σχέση μαζί του"

Ο Βρετανός Πολ Λάιτφουτ (Paul Lightfoot), καλλιτεχνικός διευθυντής του Nederlands Dans Theater από το 2011, μίλησε στο dancepress.gr και μοιράστηκε μαζί μας τις σκέψεις και το όραμά του για την πορεία του κορυφαίου ολλανδικού σχήματος.

Γαλουχημένος στο πλευρό του Γίρζι Κύλιαν, υπήρξε για πολλά χρόνια χορευτής του NDT 1 & 2 και στη συνέχεια χορογράφος της ομάδας, για την οποία έχει δημιουργήσει περισσότερα από 50 έργα μαζί με την Σόλ Λεόν (Sol Leon).

Όπως προέκυψε από την κουβέντα μας, το στοίχημα και η πρόκληση του έργου του είναι, η ομάδα να καταφέρει να προσεγγίσει το κοινό με ένα διαφορετικό πλέον τρόπο, φρέσκο και ανανεωμένο, επενδύοντας πάντα στην υψηλή καλλιτεχνική της αξία.

Το NDT είναι βαθιά συνδεδεμένο με το όνομα του Γίρζι Κύλιαν. Έχετε πει ότι θα προσπαθήσετε να αλλάξετε τον τρόπο με τον οποίο σας αντιλαμβάνεται το κοινό. Πως θα το καταφέρετε αυτό;

Πόλ Λάιτφουτ: Με πολλούς τρόπους.. Αισθάνομαι πως ναι μεν παίρνω αυτή την ευθύνη, αλλά παράλληλα κληρονομώ και γερά θεμέλια, ένα θεσμό που δεν πρέπει να διασπαστεί. Το NDT ιδρύθηκε πριν από 55 χρόνια! Με τον Γίρζι Κύλιαν είχαμε μακροσκελείς κουβέντες όπου συμφωνούσαμε ότι δεν θέλουμε αυτή η ομάδα να τελματώσει και να γίνει μια ομάδα ρεπερτορίου, αλλά να είναι δημιουργική και προς τα εκεί κατευθυνόμαστε. Όταν δίνεις στο κοινό μεγάλες ποσότητες από αυτό που περιμένει, τότε πρέπει να του δίνεις και από αυτό που δεν περιμένει. Όταν από το κοινό ακουστεί το wow! τότε αρχίζεις να χτίζεις μια σχέση μαζί του. Οι νέοι μας πρέπει να εκτίθενται σε πολλές χορογραφικές «φωνές». Δεν θέλω να χαθεί η χορογραφική επιλογή, γιατί πιστεύω πως η κίνηση των χορευτών μας είναι απαράμιλλη σε σχέση με άλλες ομάδες, αλλά θέλουμε να υπάρχει διασταύρωση και με άλλα είδη όπως το physical theatre.
Είναι απλό.. όπως το χημικό στοιχείο που αποτελείται από πυρήνα και ηλεκτρόνια. Για μένα, αν ο πυρήνας είναι ισχυρός, που είναι ακριβώς αυτό που κληρονόμησα, δηλαδή ένας πολύ ισχυρός καλλιτεχνικός πυρήνας, τότε μπορείς να προσθέσεις διάφορα ηλεκτρόνια και να τα αναμείξεις με άλλα άτομα και μπορείς έτσι να δημιουργήσεις νέα στοιχεία. Αυτό θέλω να κάνω. Δεν σκοπεύω να αλλάξω τη χοροθεατρική μορφή της ομάδας. Δεν είναι απαραίτητο. Άλλωστε είναι ωραίο να μαθαίνουμε να συνδεόμαστε και με άλλες τέχνες. Έχουμε από τους καλύτερους καλλιτέχνες στον κόσμο. Η ομάδα ελκύει την υψηλότερη ποιότητα και αυτοί οι ποιοτικοί καλλιτέχνες διψούν για «ψάξιμο», όντας πρόθυμοι – ειδικότερα η νέα γενιά-- να χρησιμοποιήσουν όλες τους τις ικανότητες. Έτσι, για μένα είναι πολύ σημαντικό να τους «τρέφω» για να αναπτύσσονται, κάτι που δένει με το καλλιτεχνικό όραμα της ομάδας. 
Νομίζω πως η ομάδα ήταν πάντα μια γέφυρα ανάμεσα στο κλασικό και το πολύ μοντέρνο, μια γέφυρα ανάμεσα στη μουσικότητα και τη σκηνική ομορφιά και πάντα θέλαμε να προβάλλουμε κάτι ούτε πάρα πολύ τρελό, αλλά ούτε και κάτι το συμβατικό. Νομίζω πως αυτή η γέφυρα μπορεί να διατηρήσει αυτούς τους συμβολισμούς και η ομάδα να συνεχίσει έτσι να πορεύεται..

Έχετε διδάξει τους περισσότερους από τους χορευτές της ομάδας, που αποτελούν αυτή τη στιγμή και το βασικό σας «εργαλείο». Θέλετε να πείτε ότι αυτό που χτίζετε, το χτίζετε πάνω σε αυτούς;

Πολ Λάιτφουτ: Πράγματι, μπορεί να ακούγεται απλοϊκό, αλλά είναι κάτι που το έχω δει να λειτουργεί στο παρελθόν. Αν δημιουργήσεις ένα πυρήνα καλλιτεχνών που να είναι τόσο παθιασμένοι και αφοσιωμένοι σε αυτό που κάνουν όλοι μαζί, τότε αυτό δεν αφορά το όνομα της ομάδας, αλλά τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Να έχουν δηλαδή μια αίσθηση ευθύνης σαν γενιά, σαν ομάδα. Μόλις το κατακτήσεις αυτό και το διατηρήσεις ισχυρό, τότε είσαι προστατευμένος. Σου ανοίγονται απεριόριστες δυνατότητες και αυτό είναι που συμβαίνει με εμάς. Καμιά φορά μας λένε «μη χρησιμοποιείτε τη λέξη οικογένεια, δεν είναι η σωστή λέξη». Δεν είμαστε οικογένεια, αλλά επικρατεί ένα κλίμα στενών δεσμών ανάμεσα στους καλλιτέχνες, μια προστασία μεταξύ τους, δοτικότητα, κάτι που τους κάνει μια πολύ ισχυρή ομάδα. Έχω υπάρξει και εγώ μέλος αυτής της ομάδας σαν χορευτής και για αυτό γνωρίζω τι φέρνει δημιουργικότητα και θετική ενέργεια. Θέλω καλλιτέχνες που να είναι ικανοί να έχουν πάντα μια δημιουργική ματιά, γιατί μόνο τότε ισχύει «το άγγιγμα του Μίδα», ό,τι δηλαδή και να αγγίζεις, λειτουργεί, γιατί εμπεριέχει τη σωστή ενέργεια. Αν προσεγγίζεις τα πράγματα με δημιουργικό τρόπο, μπορείς να αντιμετωπίσεις τα πάντα. Και όλοι ξέρουμε ότι σε πολιτιστικό επίπεδο έχουμε πλέον πολλά να αντιμετωπίσουμε, θέματα κρατικά, χορηγούς, την παιδεία...

Το ύφος της ομάδας θα διατηρείται το ίδιο..

Πολ Λάιτφουτ: γιατί όχι! Ίσως στην Ελλάδα να επικρατεί ακόμη η ιδέα της μεταβατικής περιόδου από τον Κύλιαν. Αλλά αυτό είναι κάτι που συνέβη 15 χρόνια πριν! Ασφαλώς και παραμένει ο Κύλιαν ένα σημαντικό στοιχείο και έχω τεράστιο σεβασμό και αγάπη και αναγνώριση για εκείνον. Αλλά για τον Κύλιαν ήταν πολύ σημαντικό η ομάδα να μη εξαρτάται από αυτόν, να μπορεί να έχει την ελευθερία του ως ανεξάρτητος καλλιτέχνης. Γνώριζε πολύ καλά τις ευθύνες του, αλλά αυτό καμιά φορά λειτουργούσε και σαν τροχοπέδη. Ήταν πολύ προσεκτικός σε θέματα όπως, να εξασφαλίσει ότι η ομάδα θα εξακολουθούσε να εξελίσσεται και μετά από αυτόν. Συνεχίζει να είναι πολύ υπερήφανος για τους χορευτές του NDT, τους αγαπά ιδιαίτερα και κατά κάποιον τρόπο η επαφή του μαζί μας θα συνεχίζεται. Αλλά για εκείνον ήταν πολύ σημαντικό να νοιώθει ότι έχει μια επιλογή να δημιουργεί και εκτός NDT.

Με ποιά κριτήρια διαλέγετε τους καλεσμένους χορογράφους; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χορογραφήσει κανείς για το NDT;

Πολ Λάιτφουτ: Δεν θα έλεγα ακριβώς ότι πρόκειται για κριτήρια, ή προϋποθέσεις. Είναι περισσότερο θέμα αίσθησης. Μου αρέσουν πολύ οι χορογράφοι που έχουν μια δική τους γλώσσα. Είναι αυτό που, όταν ανοίγει η αυλαία και βλέπεις 2 λεπτά δουλειάς, έχεις αμέσως καταλάβει ποιος είναι ο χορογράφος. Αν μπορώ να βρίσκω τέτοιους χορογράφους που διαθέτουν αυτή την προσωπική γλώσσα και η δουλειά τους να είναι άρτια, τότε τους δοκιμάζω όποια και να είναι η κατεύθυνσή τους. Οι χορευτές μας είναι εξαιρετικά ταλαντούχοι, αναζητούν αυτή την πρόκληση και ξέρουν και να την παίρνουν. Αυτήν την περίοδο έχουμε 4 συνεργαζόμενους χορογράφους, όπως η Κρύσταλ Πάιτ (Crystal Pite) που ξεκίνησε με την ομάδα πριν 6 χρόνια. Είναι απίστευτη δημιουργός και πιστεύω πως θα φτάσει πολύ ψηλά. Έχουμε τον Μάρκο Γκόκε (Marco Goecke) ένα Γερμανό χορογράφο εντελώς τρελό, --πολύ διαφορετικό από την Κρύσταλ Πάιτ-- εκπληκτικό δημιουργό, ευαίσθητο, μοιάζει αυστηρός και ισχυρός, αλλά είναι άτομο συναισθηματικό. Έχουμε τον Γιόχαν Ίγκερ (Yohan Inger) ένα σπουδαίο μυαλό, συνάδελφος μου στην ομάδα όταν χόρευα, που δουλεύει περισσότερο με το NDT 2. Επίσης, ο Αλεξάντερ Έκμαν (Alexander Ekman) ο πιο νέος στο σχήμα μας –είναι κοντά στα 30--, ο «ατίθασος» που προέρχεται και αυτός από το NDT 2. Ο Αλεξάντερ ξεκίνησε να χορογραφεί πολύ νωρίς, εγκαταλείποντας πολύ νωρίς και τη χορευτική του καριέρα. Έχει πολύ λεπτό χιούμορ και αυτό είναι το ωραίο με αυτόν, κάτι πολύ δύσκολο ειδικά στο χορό. Προσπαθεί πολύ και δεν φοβάται να εκθέσει τις ανασφάλειές του. Ακόμη κι αν δείχνει «ελαφρύς» και «ανόητος» έχει κάτι ιδιαίτερα εσωτερικό, έχει πολύ δυνατή ενέργεια και πολύ δύναμη. Είναι συγκινητικό όταν κάποιος καταφέρνει να γελά με τον εαυτό του και είμαι πολύ περίεργος για τον Αλεξάντερ ποια θα είναι η πορεία του.
Εκτός από τους 4 συνεργάτες χορογράφους έχουμε συνεργασία με τους Peeping Tom που έχουν μια πολύ καλή αίσθηση του χιούμορ. Η συνεργασία μαζί τους είναι μεγάλο βήμα για μας, γιατί εδώ έχουμε πιο πολύ physical theatre παρά χορογραφία, θα έλεγα. Έχουμε δουλέψει επίσης με τον Hofesh Shechter, με τον Ohad Naharin και την Batsheva Company. Με τον Mats Ek, ακόμη και με τον Hans van Manen που είναι ήδη 80 χρονών..

Πως αντιμετωπίζετε  τις  δύο ομάδες, NDT1 και NDT 2, σε επίπεδο προώθησης;

Πολ Λάιτφουτ:  Θέλω το καλύτερο για όλους και για τις δύο ομάδες. Τις προωθούμε το ίδιο. Προσπαθούσαμε πάντα να χτίζουμε γερές διεθνείς σχέσεις σε όλες τις χώρες και τις ηπείρους. Είναι καλό να υπάρχει μια συνέχεια ώστε ο κόσμος να μπορεί να καταλάβει πως εξελίσσεται η ομάδα. Δεν έχει νόημα να παρακολουθείς κάποια μπαλέτα μια στις τόσες. Προτεραιότητά μου αποτελούν και οι δύο ομάδες. Πήγαμε στο Παρίσι μετά από πολλά χρόνια, δώσαμε παραστάσεις στη Νέα Υόρκη, στο Λονδίνο. Θέλω να επαναφέρω κάτι που ήδη υπάρχει. Ακούγομαι πολύ υπεροπτικός, αλλά η ομάδα έχει επίπεδο, είναι πολύ ιδιαίτερη!

Υπάρχει σκέψη επαναλειτουργίας του NDT 3;

Πολ Λάιτφουτ: Εδώ είναι οικονομικό το θέμα... Είναι πιο πιθανό η ομάδα αυτή να επανέλθει σα μεμονωμένο πρότζεκτ, παρά σα μόνιμη ομάδα. Πάντως το NDT 3 παραμένει μια ιδιοφυής ιδέα..

 *Αναδημοσίευση από το http://www.dancepress.gr/?i=news.el.people.3414